MetaEd
فصل‌هاقارچ‌شناسیفصل 57
فصل 57قارچ‌شناسی

طبقه‌بندی، ساختار و تکثیر قارچ‌ها

درسنامه بالینی

طبقه‌بندی، ساختار و تکثیر قارچ‌ها

Fungal Classification, Structure and Replication

برگرفته از Murray, Medical Microbiology — فصل ۵۷

  • قارچ‌ها یوکاریوت‌اند و هسته‌ی حقیقی و اندامک دارند؛ همین شباهت سلولی با میزبان، یافتن داروی انتخابی را دشوار می‌کند و توضیح می‌دهد چرا شمار داروهای ضدقارچ به مراتب کمتر از آنتی‌بیوتیک‌هاست.

    Eukaryotic cells; limited drug targets

  • استرول اصلی غشای قارچ ارگوسترول است، در حالی که در انسان کلسترول است. همه‌ی خانواده‌های اصلی داروی ضدقارچ روی همین تفاوت بنا شده‌اند: آزول‌ها ساخت ارگوسترول را مهار می‌کنند و آمفوتریسین B به آن متصل می‌شود و منفذ می‌سازد. شباهت باقی‌مانده با کلسترول، منشأ سمیت است.

    Ergosterol as the drug target

  • دیواره‌ی سلولی قارچ از کیتین و گلوکان ساخته شده، نه پپتیدوگلیکان. چون سلول انسانی اصلاً دیواره ندارد، این یک هدف دارویی ایده‌آل است و اکینوکاندین‌ها با مهار سنتز بتا-۱، ۳-گلوکان و سمیت بسیار کم عمل می‌کنند.

    Chitin and glucan cell wall

  • مخمر تک‌سلولی است و با جوانه‌زنی تکثیر می‌یابد؛ کپک رشته‌ای است و از هایف ساخته می‌شود. قارچ‌های دوشکلی بسته به دما هر دو شکل را نشان می‌دهند: در دمای محیط کپک و در دمای بدن مخمر — جمله‌ی کمکی «سرما کپک، گرما مخمر».

    Yeast, mold, dimorphism

  • این ویژگی معنای زیستی دارد: شکل کپکی در خاک زندگی می‌کند و کنیدی‌های آن به راحتی آئروسل می‌شوند و وارد ریه می‌گردند، و تبدیل به مخمر پس از ورود به بدن، بقا در بافت را ممکن می‌سازد.

    Biological meaning of dimorphism

  • شکل هایف نیز افتراق بالینی می‌دهد: آسپرژیلوس هایف باریک سپتادار با انشعاب حدود ۴۵ درجه دارد و موکور هایف پهن بدون سپتوم با انشعاب حدود ۹۰ درجه؛ این تفاوت میکروسکوپی مستقیماً درمان را تغییر می‌دهد، زیرا موکور به وریکونازول پاسخ نمی‌دهد.

    Hyphal morphology guides therapy

  • اسپور قارچی با اسپور باکتریایی هم نام است اما ماهیت کاملاً متفاوتی دارد: اسپور باکتری ساختار بقاست و اسپور قارچ ساختار تکثیر و انتشار. شکل و آرایش کنیدی‌ها مبنای شناسایی گونه در کشت است.

    Fungal spores are reproductive, not survival, structures

  • کپسول پلی‌ساکاریدی کریپتوکوکوس مانع فاگوسیتوز است و هم زمان ابزار تشخیصی؛ آنتی‌ژن کپسولی محلول در سرم و مایع مغزی-نخاعی قابل سنجش است و حساسیت بالایی دارد.

    Cryptococcal capsule

  • ملانین دیواره در برخی قارچ‌ها از آن ها در برابر رادیکال‌های آزاد فاگوسیت محافظت می‌کند و به مقاومت درمانی کمک می‌کند؛ همین ویژگی درمان طولانی و عود بالای کروموبلاستومایکوز را توضیح می‌دهد.

    Melanin

  • بیوفیلم کاندیدا روی کاتتر و پروتز تشکیل می‌شود و نفوذ دارو را کاهش می‌دهد؛ به همین دلیل در کاندیدمی مرتبط با کاتتر، برداشتن وسیله بخشی از درمان است.

    Candida biofilm

  • از میان هزاران گونه‌ی قارچ، تنها شمار اندکی برای انسان بیماری‌زا هستند؛ ناتوانی در رشد در دمای ۳۷ درجه یکی از دلایل اصلی آن است — دمای بدن پستانداران خود یک سد دفاعی است.

    Body temperature as a barrier

اهداف یادگیری

  • 1طبقه‌بندی و مورفولوژی قارچ‌ها
  • 2بیماری‌های قارچی فرصت‌طلب
  • 3تشخیص و درمان عفونت‌های قارچی
  • 4مرور نکات کلیدی فصل 57

اصطلاحات کلیدی

Aspergillus sppCandida sppTrichosporon sppSeptate hyphaePneumocystis jiroveciiBudding yeastsFusarium sppCoccidioides immitisParacoccidioides brasiliensisFungi